Η Λοίμωξη είναι η κύρια αιτία θανάτου για το ένα τρίτο των ατόμων ηλικίας 65 ετών και άνω και είναι ένας παράγοντας που συμβάλλει στο θάνατο και πολλών άλλων.

Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν χρειάζονται ειδική θεραπεία για την αντιμετώπιση μιας ίωσης. Οι ηλικιωμένοι όμως χρήζουν ιδιαίτερης φροντίδας, θεραπευτικής αντιμετώπισης και παρακολούθησης από τον ιατρό

Το προχωρημένο της ηλικίας και η παρουσία χρόνιων νοσημάτων έχουν ως αποτέλεσμα τη μειωμένη άμυνα του οργανισμού. Η εξασθένηση της άμυνας με τη σειρά της έχει ως επακόλουθο οι επιπλοκές των ιώσεων σε αυτά τα άτομα να είναι πιο συχνές και μεγαλύτερης βαρύτητας. Θεμελιώδεις αλλαγές στην ποσοτική και ποιοτική ανοσολογική απόκριση εμφανίζονται με τη γήρανση, μια διαδικασία που έχει κληθεί ανοσογήρανση. Στους ενήλικες μεγαλύτερης ηλικίας πολλαπλές αλλαγές που σχετίζονται με την ηλικία συμβάλλουν στη μειωμένη προστασία από τις λοιμώξεις

Οι ασθενείς αυτής της ηλικιακής κατηγορίας είναι περισσότερο ευάλωτοι, τα συμπτώματα είναι πολύ λιγότερο ειδικά και χρειάζεται μεγάλη προσοχή στη σωστή αντιμετώπιση και θεραπεία της λοίμωξης. Ο κίνδυνος εμφάνισης λοιμώξεων αυξάνεται περαιτέρω, για τους ηλικιωμένους που διαμένουν σε οίκους ευγηρίας, μονάδες φροντίδας ηλικιωμένων ή άλλα ιδρύματα. Η Ιδρυματοποίηση είναι ένας σημαντικός παράγοντας κινδύνου, όχι μόνο για την απόκτηση της νόσου σε γενικές γραμμές, αλλά για την απόκτηση της νόσου λόγω ανθεκτικών στα αντιβιοτικά οργανισμών.

Οι πιο συχνές λοιμώξεις

Στους ηλικιωμένους οι πιο συχνά εμφανιζόμενες λοιμώξεις είναι:

  • Λοιμώξεις του ουροποιητικού (ουρολοιμώξεις).Λοιμώξεις του αναπνευστικού (συχνά η πνευμονία εξ εισροφήσεως).
  • Λοιμώξεις δέρματος- μαλακών μορίων (συχνή η λοίμωξη από έρπη ζωστήρα)
  • Μικροβιαιμία- σήψη.
  • Λοιμώξεις του εντέρου (συχνή η εκκολπωματίτιδα).
  • Λοιμώξεις του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος (π.χ. μηνιγγίτιδα, εγκεφαλίτιδα).

Για την αυξημένη ευαισθησία και τη μειωμένη αντίσταση των ηλικιωμένων ενηλίκων σε λοιμώξεις, ευθύνονται πολλαπλοί βιολογικοί, πολιτιστικοί και κοινωνικοί παράγοντες. Αυτοί οι παράγοντες μεταβάλλουν, επίσης, την εικόνα και τον τρόπο που εκδηλώνονται οι διάφορες λοιμώξεις, σε ενήλικες μεγαλύτερης ηλικίας και μπορεί να χρειάζεται πολλές φορές τροποποίηση της θεραπείας.

Παράγοντες αύξησης κινδύνου για λοίμωξη :

  • Μεταβολές στους φραγμούς που τίθενται από το δέρμα, τους πνεύμονες και το γαστρεντερικό σύστημα (και άλλους βλεννογόνους ), οι οποίες επιτρέπουν εισβολή από παθογόνους μικροοργανισμούς στον οργανισμό του ηλικιωμένου ανθρώπου.
  • Λειτουργικές διαταραχές των οργάνων, όπως η αχλωρυδρία, η ακράτεια ούρων και κοπράνων.
  • Η έκπτωση φυσιολογικών λειτουργιών όπως το αντανακλαστικό του βήχα και η επούλωση των τραυμάτων.
  • •Μειωμένη απόκριση αντισώματος σε εμβόλια.
  • Μειωμένη παραγωγή ανοσοσφαιρινών και μειωμένη εξειδικευμένη απάντηση αντισώματος.
  • Η ταυτόχρονη παρουσία και άλλων προβλημάτων υγείας που εμφανίζονται με τη γήρανση, επιδεινώνουν την λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος.

Ενήλικες μεγαλύτερης ηλικίας που έχουν χρόνιες παθήσεις (π.χ. διαβήτη, χρόνια αποφρακτική πνευμονική νόσο ή καρδιακή ανεπάρκεια, κακοήθεις νεοπλασίες, νεφρική ανεπάρκεια, κ.ά.) είναι πιο επιρρεπείς σε κοινές λοιμώξεις και παρουσιάζουν μικρότερη ανταπόκριση στον εμβολιασμό σε σχέση με εκείνους που δεν έχουν βασικά ζητήματα υγείας.

Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δίδεται σε ασθενείς που φέρουν στο σώμα τους συσκευές (π.χ. βηματοδότης, βαλβίδα για υδροκεφαλία εγκεφάλου, καρδιακές βαλβίδες, κ.ά.), μοσχεύματα (π.χ. βαλβιδοφόρο μόσχευμα αορτής) και ξένα σώματα (π.χ. ενδοαρθρικές προθέσεις, κ.ά.).

Η εικόνα του ηλικιωμένου με λοίμωξη

Είναι γνωστό εδώ και αιώνες ότι ενήλικες μεγαλύτερης ηλικίας μπορούν να έχουν σοβαρή λοίμωξη χωρίς την παρουσία τυπικών σημείων ή συμπτωμάτων, όπως ο πυρετός. Ο Πυρετός είναι απών στο 30 με 50 τοις εκατό των ηλικιωμένων, ακόμα και όταν πρόκειται για σοβαρές λοιμώξεις, όπως η πνευμονία ή η ενδοκαρδίτιδα. Η αμβλεία εμπύρετη απόκριση σε ενήλικες μεγαλύτερης ηλικίας οφείλεται σε αλλαγές σε πολλαπλά συστήματα που είναι υπεύθυνα για την θερμορύθμιση. Στους ηλικιωμένους η θερμοκρασία σώματος συχνά είναι χαμηλότερη των 37°C. Πυρετοί > 38°C (100.4°F) υποδηλώνουν κάποια πιθανότητα σοβαρής λοίμωξης, ενώ η υποθερμία μπορεί να σημαίνει σοβαρή λοίμωξη ή ακόμα και σήψη.

Η εμφάνιση πυρετού στην πλειονότητα των περιπτώσεων, σημαίνει λοίμωξη από παθογόνο μικρόβιο και σπανίως οφείλεται σε απλή ίωση (το ποσοστό των ιώσεων, στους ηλικιωμένους δεν υπερβαίνει το 3% του συνόλου των λοιμώξεων). Τα μη λοιμώδη αίτια πυρετού στους ηλικιωμένους (αιματολογικά νοσήματα, κακοήθεις νεοπλασίες, νοσήματα κολλαγόνου, φαρμακευτικός πυρετός) αποτελούν περίπου το 10% των περιπτώσεων. Η εμφάνιση πολύ υψηλού πυρετού (>40°C), ιδιαίτερα κατά τους θερινούς μήνες, θέτει την υποψία θερμοπληξίας.

Άλλα συμπτώματα και σημεία με τα οποία εκδηλώνεται μια λοίμωξη στους ηλικιωμένους είναι:

  • Αιφνίδια αλλαγή του επιπέδου συνείδησης, γίνονται συγχυτικοί, διεγερτικοί ή νωθροί. Πολλές φορές η εικόνα που παρουσιάζουν, μοιάζει με την εικόνα ενός ανθρώπου που παθαίνει εγκεφαλικό επεισόδιο.
  • Ανορεξία, άρνηση ή αδυναμία να καταναλώσουν τροφή ή νερό.
  • Αιφνίδιες, ανεξήγητες πτώσεις, που πολλές φορές προκαλούν κατάγματα και αιματώματα.
  • Επιδείνωση υποκείμενης-προϋπάρχουσας νόσου, όπως: κολπική μαρμαρυγή, απορρύθμιση σακχαρώδη διαβήτη, επιδείνωση καρδιακής λειτουργίας, πνευμονικό οίδημα κ.ά.
  • Χαμηλή αρτηριακή πίεση.
  • Ακράτεια ούρων ή και κοπράνων, που δεν προϋπήρχε.

Η κύρια επιπλοκή είναι η πρωτοπαθής και η δευτεροπαθής πνευμονία. Σε προδιαθετιμένα άτομα μπορεί να παρατηρηθεί παρόξυνση βρογχίτιδας ή άσθματος. Άλλες επιπλοκές είναι η ανάπτυξη βακτηριακών λοιμώξεων τοπικά ή με επέκταση σε γειτονικούς ιστούς (ωτίτιδα, φλεγμονή των παραρρίνιων κόλπων). Σοβαρές επιπλοκές προκύπτουν και όταν η λοίμωξη προσβάλλει την καρδιά (μυοκαρδίτιδα, περικαρδίτιδα) ή τον εγκέφαλο (μηνιγγίτιδα, εγκεφαλικό απόστημα).

Η σημασία της Υγιεινής του περιβάλλοντος στην πρόληψη και αντιμετώπιση λοιμώξεων.

Ο κίνδυνος λοίμωξης των ασθενών από μολυσμένες επιφάνειες έχει συζητηθεί πολύ τα τελευταία 20 χρόνια. Τώρα πιά αναγνωρίζεται ότι μπορεί το περιβάλλον να διευκολύνει την μετάδοση διαφόρων σημαντικών νοσοκομειακών παθογόνων Vancomycin resistant enterococcoi (VRE), Clostridium difficile, Acinetobacter spp., Staphylococcus aureus (MRSA) και norovirus. Αυτά τα παθογόνα προέρχονται από ασθενείς και προσωπικό, επιμολύνουν για μέρες τις επιφάνειες και αυξάνουν τον κίνδυνο μόλυνσης άλλων ασθενών. Όλα τα άψυχα αντικείμενα του άμεσου ή και ευρύτερου περιβάλλοντος του ασθενή Οι αποικισμένες επιφάνειες και ιατρικές συσκευές και όργανα του ασθενούς μπορούν να αποτελέσουν μία αποθήκη δυνητικά παθογόνων μικροβίων, τα οποία μεταδίδονται έμμεσα με την επαφή των χεριών σε αυτές τις επιφάνειες. Η υγιεινή των χεριών είναι το πιο σημαντικό μέτρο πρόληψης, όπως και η κατάλληλη καθαριότητα και απολύμανση των επιφανειών είναι εξίσου σημαντική για τη μείωση του κινδύνου μετάδοσης.

Καθαριότητα και Στόχοι: Πρόληψη διασποράς παθογόνων μικροοργανισμών στο περιβάλλον – Αποφυγή αποικισμού ή λοίμωξης ασθενών από νοσοκομειακά παθογόνα – Προάσπιση της υγείας και της ασφάλειας ασθενών και προσωπικού – Μείωση του κόστους λειτουργίας – Βελτίωση της εμφάνισης – Ικανοποίηση και αύξηση της εμπιστοσύνης των ασθενών – Βελτίωση επιπέδου απολύμανσης/καθαριότητας ,το οποιο εξαρτάται από την ταξινόμησή  κατά Spaulding και σχετίζεται με τον κίνδυνο μετάδοσης λοίμωξης ανάλογα της χρήσης τους (CDC, 2008, Guidelines for Disinfection and Sterilization in Healthcare Facilities)

Oρισμοί :Καθαρισμός είναι η διαδικασία απομάκρυνσης των ρύπων, του οργανικού υλικού (π.χ. αίμα, εκκρίσεις ασθενούς) και των μικροοργανισμών από επιφάνειες ή αντικείμενα. Ο καθαρισμός απομακρύνει αλλά δεν σκοτώνει τους μικροοργανισμούς, ελαττώνει το μικροβιακό φορτίο στις επιφάνειες. Επιτυγχάνεται με τη χρήση απορρυπαντικού και νερού και το μηχανικό καθαρισμό. Το σημείο κλειδί στον καθαρισμό είναι η τριβή, δηλαδή το τρίψιμο των επιφανειών ή των αντικειμένων για την απομάκρυνση των ορατών ρύπων και των μικροοργανισμών.

Απολύμανση είναι η διαδικασία μέσω της οποίας επιτυγχάνεται μερική καταστροφή των μικροβίων ή αναστολή του πολλαπλασιασμού τους, όχι όμως και των σπόρων τους, με τη βοήθεια των απολυμαντικών, σε επιφάνειες ή χώρους.

Αντισηψία είναι η διαδικασία αναστολής του πολλαπλασιασμού των μικροβίων και η μερική καταστροφή τους στο δέρμα (εκτός τοξινών και σπόρων). Τα αντισηπτικά είναι κατάλληλα μόνο για το δέρμα και δε θα πρέπει να χρησιμοποιούνται για την απολύμανση επιφανειών του περιβάλλοντος.

Αποστείρωση είναι η διαδικασία τέλειας καταστροφής μικροβίων, σπόρων και τοξινών σε υλικά ή αντικείμενα. Μόνο η αποστείρωση καταστρέφει κάθε μορφή μικροβιακής ζωής.

Απορρυπαντικά-απολυμαντικά: θα πρέπει να έχουν έγκριση από το Γενικό Χημείο του Κράτους και να συνοδεύονται από το Δελτίο Δεδομένων Ασφαλείας του Προϊόντος. Θα πρέπει επίσης να τηρούνται οι οδηγίες του κατασκευαστή όσον αφορά στη διάλυσή τους, στη θερμοκρασία, στη σκληρότητα του νερού προκειμένου της χρήσης τους. Αν περιέχουν και απολυμαντικό παράγοντα θα πρέπει να έχουν και έγκριση από τον Εθνικό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΟΦ). Η δραστικότητα των μικροβιοκτόνων εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, η γνώση των οποίων είναι απαραίτητη για την επιλογή του κατάλληλου απολυμαντικού παράγοντα και την ορθή χρήση του. Οι παράγοντες αυτοί είναι οι ακόλουθοι: • Μορφή, είδος και αριθμός μικροοργανισμών. • Συγκέντρωση απολυμαντικού. • Δραστικότητα και διεισδυτικότητα του απολυμαντικού. • Φυσικοί και χημικοί παράγοντες: θερμοκρασία, pH, υγρασία • Παρουσία οργανικής και ανόργανης ύλης. • Χρόνος επαφής (contact time). • Ύπαρξη biofilms. • Yλικό κατασκευής του αντικειμένου ή της επιφάνειας. Άλλοι παράγοντες που οφείλουν να συνεκτιμηθούν στην επιλογή ενός απολυμαντικού είναι: η πιθανή αλλεργιογόνος, ερεθιστική, τοξική δράση, η οσμή, η βιοδιασπασιμότητα/ βιοαποδοσιμότητά του, η ταυτόχρονη περιεκτικότητα απορρυπαντικών παραγόντων και η συμβατότητά του με την άψυχη επιφάνεια στην οποία θα χρησιμοποιηθεί.:

Κατάταξη κατά Spaulding (1968): Κρίσιμα (critical items) εισέρχονται σε στείρους ιστούς και το κυκλοφορικό (χειρουργικά εργαλεία, καρδιακοί καθετήρες, εμφυτεύματα). καταστροφή όλων των μικροοργανισμών, περιλαμβανομένων και των σπόρων τους. Ημι – κρίσιμα (semi – critical items) έρχονται σε επαφή με βλεννογόνους και δέρμα όχι ακέραιο (ενδοσκόπια, εξοπλισμός αναπνευστικής θεραπείας, εξοπλισμός αναισθησίας, τονόμετρα) καταστροφή όλων των μικροοργανισμών, εκτός των βακτηριακών σπόρων Μη – κρίσιμα (non – critical items) δεν θα έρθουν σε επαφή με βλεννογόνο ή με μη ακέραιο δέρμα (άψυχο νοσοκομειακό περιβάλλον: κλίνες, τραπέζια, κουμπιά κλήσης, έπιπλα, πατώματα, εξοπλισμό: περιχειρίδες, στηθοσκόπια, σκωραμίδες, κομπιούτερ, πληκρολόγια συσκευών monitoring) καταστροφή των βλαστικών μορφών των βακτηρίων, μυκήτων, λιπιδιακών ιών Χαμηλού βαθμού απολύμανση, καθαριότητα με απορρυπαντικό Η χαμηλού βαθμού απολύμανση εφαρμόζεται σε χώρους όπως οι θάλαμοι νοσηλείας , ο χώρος προετοιμασίας νοσηλείας, το χειρουργείο, οι Μονάδες Εντατικής Θεραπείας, οι τουαλέτες, τα αποδυτήρια, τα εργαστήρια, τα εξωτερικά ιατρεία, κλπ. Για τους μη κρίσιμους χώρους, δηλαδή χώρους στους οποίους δεν υποδέχονται ή δεν νοσηλεύονται ασθενείς όπως οι κοινόχρηστοι χώροι, τα γραφεία, τα σαλόνια, οι αποθήκες, η κουζίνα, η τραπεζαρία, τα πλυντήρια, οι εξωτερικοί χώροι, κλπ, αρκεί η καθαριότητα με απορρυπαντικό.

Τα απολυμαντικά διαλύματα που χρησιμοποιούνται για τη χαμηλού βαθμού απολύμανση επιφανειών ή αντικειμένων είναι τα ακόλουθα:•Αιθυλική και ισοπροπυλική 70-90% αλκοόλη • Χλωρίνη: 1:10 δραστική έναντι σπόρων C. Diff. Sodium hypochlorite 1:100 δραστική έναντι Mtb, Norovirus Οικιακή χλωρίνη 4,2-4,8% 1:500 (100ppm) Sodium Dichloroisocyanurate δισκία δράση έναντι vegetative bacteria •Φαινόλες Οδηγίες κατασκευαστή • ΙωδοφόραΕνώσεις τεταρτοταγούς αμμωνίουΥπεροξείδιο του υδρογόνου 0,5%, 1,4%

Για την εφαρμογή του καθαριστικού/απολυμαντικού στις επιφάνειες συνήθως, χρησιμοποιούνται πανάκια πολλαπλών χρήσεων που εμποτίζονται σε κουβά με διάλυμα ακριβώς πριν από τη χρήση τους. Τα πανάκια αυτά μπορεί να είναι είτε cotton είτε microfiber. Σε κάθε περίπτωση τα πανάκια αυτά πρέπει να πληρούν προδιαγραφές.και πρέπει να αντικαθίστανται όταν εμφανίσουν σημεία φθοράς. Στη μέθοδο αυτή καθαριότητας, το προσωπικό θα πρέπει να διαθέτει δύο κουβαδάκια: ένα με νερό και καθαριστικό/απολυμαντικό παράγοντα και ένα με σκέτο νερό. Το πανάκι εμβαπτίζεται μέχρι τη πλήρη διαβροχή του στον κουβά με τον παράγοντα, ακολουθεί η καθαριότητα του αντικειμένου/επιφάνειας και έπειτα το πανάκι ξεπλένεται καλά στον κουβά με το σκέτο νερό πριν την επόμενη εμβάπτισή του στον άλλο κουβά με τον παράγοντα. Προσοχή στη συχνή αλλαγή του νερού και των δύο κουβάδων αμέσως μόλις είναι ορατά ρυπαρό. Εναλλακτικά της συνήθους μεθόδου καθαριότητας και απολύμανσης με κουβά απολυμαντικού και πανάκι, υπάρχουν τα wipes, ειδικού τύπου μίας χρήσης πανάκια εμποτισμένα με απολυμαντικό παράγοντα, από διάφορα επίσης υλικά (π.χ. cotton, microfiber). Μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε κάθε επιφάνεια που έρχεται σε επαφή με τα χέρια και έχει αποδειχθεί ότι η χρήση τους αυξάνει τη συμμόρφωση του προσωπικού καθαριότητας (οι επιφάνειες καθαρίζονται καλύτερα, τα πανάκια αλλάζονται περισσότερα συχνά, διατηρείται ο χρόνος επαφής), μειώνει τη διασπορά των παθογόνων στο περιβάλλον και τα ανθρώπινα λάθη (π.χ. κατά τη διάλυση του απολυμαντικού).

Οδηγίες καθαριότητας για μη κρίσιμες επιφάνειες Προηγείται ο μηχανικός καθαρισμός και ακολουθεί η απολύμανση• Η καθαριότητα των χώρων ξεκινά από τα ψηλά προς τα χαμηλά και από την περιφέρεια προς το κέντρο, καθώς και από τις πιο καθαρές προς τις ακάθαρτες περιοχές. • Το σκούπισμα και το σφουγγάρισμα των μεγάλων επιφανειών του περιβάλλοντος πρέπει να πραγματοποιείται σύμφωνα με το πρόγραμμα καθαριότητας και συχνότερα όταν υπάρχουν ορατοί ρύποι. Επιβάλλεται η πιστή εφαρμογή του προγράμματος καθαριότητας. • Απαγορεύεται αυστηρά η χρήση απλής σκούπας σε χώρους νοσηλείας ασθενών. Επιτρέπεται η χρήση ηλεκτρικής σκούπας με ειδικό φίλτρο. • Η προετοιμασία του απολυμαντικού ή απορρυπαντικού γίνεται πάντα άμεσα πριν τη χρήση του. • Δεν επιτρέπεται η αποθήκευση, με σκοπό μελλοντική χρήση του, παρασκευασμένου διαλύματος νερού-απορρυπαντικού/απολυμαντικού. • Συχνή αντικατάσταση του διαλύματος καθαριότητας όταν είναι ορατά λερωμένο και οπωσδήποτε μετά το πέρας των 60min από την παρασκευή του. • Εάν χρησιμοποιείτε σφουγγαρίστρα ακολουθείται πιστά η μέθοδος του διπλού κουβά.(κόκκινος κάδος: απορρυπαντικό/απολυμαντικό διάλυμα, μπλε κάδος: νερό για ξέβγαλμα) • Το σύστημα χρωματικής κωδικοποίησης (βλ. Εικόνα παρακάτω) αφορά όλο τον εξοπλισμό καθαριότητας, τα πανιά και τα γάντια και πρέπει να ακολουθείται αυστηρά καθώς προλαμβάνει τη διασταυρούμενη μετάδοση των μικροοργανισμών.

Για λόγους υγιεινής και ασφάλειας, μην αναμιγνύετε ποτέ απορρυπαντικά μαζί με απολυμαντικά και προσθέτετε αυτά στο νερό και όχι το αντίθετο Σε καμία περίπτωση μην διαλύετε τη χλωρίνη σε ζεστό νερό ή προσθέτετε στο διάλυμα χλωρίνης άλλο προϊόν καθώς μπορεί να εκλυθούν τοξικά αέρια. ·Καθαρισμός και απολύμανση του εξοπλισμού καθαριότητας με δ/μα χλωρίνης στο τέλος κάθε βάρδιας.

Το προσωπικό καθαριότητας :·Απαιτείται να τηρεί τις «βασικές προφυλάξεις» που ισχύουν για όλο το προσωπικό και να εφαρμόζει τα μέτρα ατομικής προστασίας (γάντια, επιπλέον ποδιά μίας χρήσης, μάσκα) ανάλογα με την περίπτωση. · Σχολαστικός καθαρισμός και απολύμανση των μη κρίσιμων επιφανειών, ιδίως εκείνων με γεωγραφική εγγύτητα στον ασθενή (προστατευτικά κιγκλιδώματα κλίνης, τροχήλατο, στατό, κομοδίνο) και εκείνων που συχνότερα έρχονται σε άμεση επαφή με τα χέρια (πόμολα, διακόπτες, αντλίες, οθόνες, πληκτρολόγιο, ποντίκι) περισσότερο από δύο φορές ανά βάρδια ή συχνότερα όταν υπάρχουν ορατοί ρύποι ή βιολογικά υγρά. ·Καθαρισμός των οριζόντιων επιφανειών (δαπέδων) περισσότερο από μία φορά ανά βάρδια ή συχνότερα όταν υπάρχουν ορατοί ρύποι ή βιολογικά υγρά. · Καθαρισμός και απολύμανση τοίχων μία φορά το μήνα και νωρίτερα αν υπάρχουν ορατοί ρύποι ή βιολογικά υγρά. · Πλύσιμο κουρτινών θαλάμων ασθενών μία φορά το μήνα ή νωρίτερα αν υπάρχουν ορατοί ρύποι ή βιολογικά υγρά. Καθαρισμός και απολύμανση νιπτήρων και βρυσών καθημερινά και νωρίτερα αν υπάρχουν ορατοί ρύποι. Προτιμάται ο υγρός καθαρισμός των επιφανειών

Τελειώνοντας, πρέπει να τονίσουμε ότι το προσωπικό καθαριότητας διαδραματίζει καθημερινά ένα έργο πολύ σημαντικό και κατεχει νευραλγικό ρόλο . Οφείλουμε να τους ενδυναμώνουμε να τους σεβόμαστε και να τους ενισχύουμε συνεχώς με περισσότερη γνώση και αναγνώριση

Βιβλιογραφία

ΚΕΕΛΠΝΟ, 2015, Οδηγίες για τη σύνταξη του Εσωτερικού Κανονισμού Πρόληψης και Ελέγχου Λοιμώξεων σε Χώρους Παροχής Υπηρεσιών Υγείας,

ΚΕΕΛΠΝΟ, 2012, Πρόταση συνεργασίας ΥΠΕ-ΚΕΕΛΠΝΟ για την προώθηση και την επιτήρηση εφαρμογής μέτρων ελέγχου λοιμώξεων από πολυανθεκτικά παθογόνα σε Χώρους Παροχής Υπηρεσιών Υγείας.

ΚΕΕΛΠΝΟ, 2010, Το «Πώς» και το «Πότε» της Υγιεινής των Χεριών, [DVD], Αθήνα.

ΚΕΕΛΠΝΟ, 2010, Σχέδιο Δράσης για την Αντιμετώπιση Λοιμώξεων από Πολυανθεκτικά Gram (-) Παθογόνα σε Χώρους Παροχής Υπηρεσιών Υγείας «ΠΡΟΚΡΟΥΣΤΗΣ»

Παπαϊωάννου Α. Νοσηλεύτρια ΠΕ, MSc , Διευθύντρια Νοσηλευτικής Υπηρεσίας.